Far ve Işık Sistemi Kontrolü

Aracın ışık sistemi, gece sürüşünde görme kabiliyetinizi belirlediği kadar, gündüz de diğer sürücülere niyetinizi anlatan bir iletişim aracıdır. Yanmayan bir fren lambası ya da çalışmayan bir sinyal, kendi başına küçük bir arıza gibi görünse de trafikte ciddi risk doğurur. İyi tarafı şu: ışık sistemi kontrolü, bir araçta yeni başlayan birinin kendi başına yapabileceği en kolay bakımlardan biridir. Çoğu araçta ampul değişimi için özel alet gerekmez, birkaç dakikada tamamlanır. Aşağıda hem düzenli kontrol alışkanlığını hem de araba farı değişimi sırasında dikkat edilmesi gereken noktaları adım adım ele alıyoruz.

Aylık ışık kontrolü nasıl yapılır?

Ampuller genellikle haber vermeden gider. Bu yüzden ışıkları belirli aralıklarla, örneğin her yakıt alımında ya da ayda bir kez kontrol etmek en pratik yöntemdir. Kontrolü tek başına yapmak için aracı bir duvara veya kepenk kapısına yaklaştırıp yansımaya bakabilirsiniz; arka lambalar için de camdan geriye park edip aynı yöntemi kullanabilirsiniz.

Sırayla kontrol edilmesi gerekenler:

• Kısa farlar (normal gece kullanımı)
• Uzun farlar
• Sis farları, varsa arka sis lambası
• Park/gündüz sürüş lambaları
• Sağ ve sol sinyaller, dörtlü flaşör
• Fren lambaları ve üçüncü fren lambası
• Geri vites lambası
• Plaka aydınlatması

Sinyal normalden hızlı yanıp sönüyorsa, o taraftaki ampullerden biri gitmiş olabilir. Işıklar sararmış, zayıf veya titrek yanıyorsa sorun her zaman ampulde olmayabilir; akü ve şarj sistemi de devreye girer. Bu durumda akü iletkenlik kontrolü ve bağlantı temizliği konusuna da bakmak mantıklıdır. Kontak kapalıyken bile gösterge panelinde ışıkla ilgili bir uyarı varsa, hızlı müdahale gerektiren arızalar başlığındaki mantıkla ilerleyip önce basit olasılıkları eleyin.

Ampul tipini doğru seçmek

Araba farı değişimi işleminin en çok hata yapılan kısmı, yanlış ampul almaktır. Kullanım kılavuzunda ya da eski ampulün metal/plastik tabanında tip kodu yazar. Yaygın olanlar:

Birkaç pratik not:

• Watt değerini yükseltmeyin. Fazla güç, kabloları ve far reflektörünü ısıtıp kalıcı hasar bırakır.
• Halojen soketine LED takmak her araçta düzgün çalışmaz; ışık dağılımı bozulur, gösterge panelinde hata verebilir.
• Xenon veya matrix LED üniteli araçlarda değişim genellikle servis işidir; yüksek voltaj barındırır.
• Farlardan biri gittiyse ikisini birlikte değiştirmek, ışık renginin ve şiddetinin eşit kalmasını sağlar.

Ampul değişimi adım adım

Motoru durdurun, kontağı kapatın ve farların soğumasını bekleyin. Yeni ampulün camına asla çıplak elle dokunmayın; parmak izindeki yağ, ısınan camda leke ve erken kopma yaratır. Eldiven ya da temiz bir bez kullanın.

1. Kaputu açın, ilgili farın arka kapağını bulun. Bazı araçlarda önce hava filtresi kutusu, akü kelepçesi veya bir plastik kapak sökmek gerekir.
2. Ampulün elektrik soketini geriye doğru çekip ayırın. Kabloyu değil, soketin gövdesini tutun.
3. Tel yay klipsini serbest bırakın veya ampulü çeyrek tur çevirip yerinden çıkarın.
4. Yeni ampulü, tırnaklarını yuvasına oturtarak yerleştirin. Tam oturmazsa ışık huzmesi yanlış yere düşer.
5. Klipsi kilitleyin, soketi geri takın ve kapağı su almayacak şekilde kapatın.
6. Kontağı açıp çalıştığını doğrulayın.

Arka lambalarda erişim genellikle bagaj içindeki kumaş kapak veya plastik kapaklardan yapılır. Kimi araçlarda tüm lamba grubu iki vidayla dışarı çıkar. Sinyal ve fren ampullerinde sokete oturma yönü önemlidir; tırnak konumları asimetriktir, zorlamayın.

Yeni ampul de yanmıyorsa

Değişimden sonra ışık gelmiyorsa sırayla şunlara bakın:

• Sigorta: Sigorta kutusundaki ilgili sigortanın teli kopmuş olabilir. Aynı amperde yenisiyle değiştirin.
• Soket ve şase: Yeşillenmiş, oksitlenmiş temas yüzeyleri akımı geçirmez. Kontak temizleyici ve yumuşak fırça iş görür.
• Nem: Far içi buğulanıyorsa kapak contası veya havalandırma tıkalı olabilir; nem ampul ömrünü kısaltır.
• Röle veya kontrol modülü: Tüm bir grup birden gitmişse arıza ampulde değildir, elektrik tarafına bakılmalıdır.

Aynı ampul kısa aralıklarla tekrar tekrar yanıyorsa, gerilim dalgalanması veya titreşim şüphesi vardır. Bu tabloda far kablolarının yanı sıra şarj sistemi de incelenmelidir.

Fardan daha fazlası: görünürlük bakımı

Ampul yeni olsa bile matlaşmış, sararmış far camı ışığın büyük kısmını dağıtır. Polikarbonat farlar zamanla UV etkisiyle bulanır; parlatma setleriyle önemli ölçüde düzelir ve ardından koruyucu vernik uygulamak ömrünü uzatır. Ayrıca yeni ampul taktıktan sonra farın duvara vurduğu huzmenin çok yukarı kaçmadığını kontrol edin. Karşıdan gelene rahatsızlık veriyorsa far ayarı yapılmalıdır; birçok ara