Hava Filtresi Temizliği ve Değişimi

Motor, yakıtı yakabilmek için şaşırtıcı miktarda havaya ihtiyaç duyar. Bu havanın tozdan, polenden, kum tanelerinden ve yol kirinden arındırılması gerekir; işte bu işi hava filtresi yapar. Küçük, ucuz ve göze batmayan bir parça olduğu için sıklıkla atlanır, ama tıkanmış bir filtre motorun nefesini kesip yakıt tüketimini artırır, tepkileri hantallaştırır. İyi haber şu: hava filtresi bakımı, araç bakımına yeni başlayan birinin evde, alet çantası bile açmadan yapabileceği en kolay işlerden biridir.

Hava Filtresi Ne İş Yapar?

Motor silindirlerine giren her litre hava, önce hava filtresinden geçer. Filtre genellikle kağıt benzeri katlanmış bir elyaf malzemeden üretilir; bu katlar yüzey alanını artırarak hem daha fazla partikül tutulmasını hem de havanın rahat geçmesini sağlar. Bazı araçlarda ise yıkanabilir, yağlanabilir tipte pamuk veya köpük filtreler kullanılır.

Filtre görevini yaptıkça üzerinde kir birikir. Bir noktaya kadar bu normaldir, hatta biriken ince tabaka filtreleme kalitesini bir süre artırır. Ancak birikim devam ettikçe hava geçişi zorlaşır. Motor aynı miktarda havayı çekmek için daha fazla emiş vakumu oluşturmak zorunda kalır. Modern araçlarda motor kontrol ünitesi bu durumu sensörlerle algılayıp yakıt miktarını ayarlar, yani araç birden bozulmaz; performans ve tüketim sessizce kötüleşir. Bu yüzden sorun genelde bir arıza gibi değil, "araba eskiyor" hissi gibi ortaya çıkar.

Burada sık karışan bir noktayı netleştirmek gerekir: motorun hava filtresi ile kabin filtresi farklı parçalardır. Kabin filtresi, içeriye üflenen havayı temizler ve sürücü konforuyla ilgilidir; motorun performansına etkisi yoktur. İki filtre de düzenli değişim ister, ama birini yapmak diğerinin yerine geçmez.

Tıkanmış filtrenin belirtileri

• Yakıt tüketiminde yavaş yavaş artan bir yükseliş
• Gaza basıldığında tepkinin geç ve isteksiz gelmesi
• Rölantide hafif titreme veya düzensizlik
• Egzozdan zaman zaman siyah, is kokulu duman
• Filtre kutusu açıldığında gözle görülür kir, yaprak parçaları, böcek kalıntısı

Filtreyi Bulmak ve Kontrol Etmek

Hava filtresi, motor bölmesinde plastik bir kutunun içinde durur. Çoğu araçta bu kutu motorun üstünde veya bir kenarında, kalın bir kıvrımlı hortumla emme manifolduna bağlı şekilde durur. Kutu genellikle metal klipslerle, bazen de birkaç yıldız vidayla kapatılmıştır. Yerini bulmakta zorlanırsanız kullanım kılavuzundaki motor bölmesi şeması en güvenilir kaynaktır.

Kontrol için basit bir yöntem var: filtreyi çıkarıp katlarını gün ışığına veya bir el lambasına doğru tutun. Katların arasından ışık geçebiliyorsa filtre büyük ölçüde iş görebilir durumdadır. Işık neredeyse hiç geçmiyorsa, katlar koyulaşmış ve yağlanmışsa değişim zamanı gelmiştir. Filtreyi çıkarırken kutunun içine toz düşmemesine dikkat edin; içeri kaçan bir çakıl parçası doğrudan motora gidebilir.

Adım adım değişim

1. Motoru durdurun ve soğumasını bekleyin. Sıcak motorda çalışmak gereksiz risktir.
2. Filtre kutusunun klipslerini açın veya vidalarını sökün. Vidaları kaybetmeyeceğiniz bir yere koyun.
3. Eski filtreyi yukarı doğru, sarsmadan çıkarın. Hangi tarafının üste geldiğini not edin.
4. Kutunun içindeki gevşek kiri nemli bir bezle veya elektrikli süpürgeyle alın. İçine basınçlı hava tutmayın, kiri emme kanalına itebilirsiniz.
5. Yeni filtreyi lastik contası kutunun kenarına tam oturacak şekilde yerleştirin. Zorlayarak bastırmanız gerekiyorsa yanlış parça almış olabilirsiniz.
6. Kapağı kapatın, tüm klipsleri tam oturtun. Kapak tam kapanmazsa filtrelenmemiş hava içeri sızar.
7. Motoru çalıştırın, rölantide anormal bir emiş sesi olup olmadığını dinleyin.

Temizlemek mi, Değiştirmek mi?

Standart kağıt filtreler tüketim malzemesidir; temizlenmek üzere tasarlanmamışlardır. Kağıt filtreyi yıkamak elyaf yapısını bozar, basınçlı hava tutmak ise katlarda gözle görülmeyen delikler açabilir. Yalnızca yüzeydeki gevşek yaprak, tohum ve iri kiri elle veya hafifçe silkeleyerek alabilirsiniz; bu, değişime bir süre daha dayanması için makul bir ara çözümdür.

Yıkanabilir performans filtreleri farklıdır. Bunlar kendi üreticisinin temizleme ve yağlama setiyle yıkanır, tamamen kuruması beklenir ve ölçülü miktarda özel yağ uygulanır. Yaygın hata fazla yağ kullanmaktır; artan yağ, hava akış sensörünün üzerine taşınıp yanlış okuma yapmasına ve arıza lambasının yanmasına yol açabilir. Yeni başlayan biri için orijinal ya da bilinen markadan standart kağıt filtre kullanmak en sorunsuz yoldur.

Ne sıklıkta yapılmalı?

Pratik bir alışkanlık, hava filtresi kontrolünü motor yağı değişimiyle aynı güne denk getirmektir. Kaput zaten açıktır, eliniz motor bölmesindedir; filtreye bakmak birkaç dakika alır. Aynı ziyarette buji durumuna, soğutma suyu seviyesine ve akü kutup başlarına da göz atarsanız, aracın genel sağlığı hakkında kısa sürede iyi bir fikir edinirsiniz.

Hava filtresi, bakım listesinde en az bilgi ve en az